Umudumuz dizginlerde
Umudumuz dizginlerde
Günlük 800 milyar liraya yakın ikramiyenin dağıtıldığı, devletin kurumlarına yılda yaklaşık 250 trilyon liranın aktarıldığı at yarışları ülkemizde, tüm çareleri tüketen insanların son umut kapısı haline geldi
At yarışlarının bir spor dalı mı, yoksa ticari bir etkinlik mi olduğu sürekli tartışılan bir konu. At biniciliği ile ilgili birçok spor yarışmasının bulunduğu günümüzde, at yarışlarını da spor dalı olarak saymak mümkün. Fakat bütün spor dallarında olduğu gibi at yarışlarında da ekonominin büyük bir yeri var.
Atatürk de ‘At yarışları modern toplumlar için sosyal bir ihtiyaçtır’ sözüyle at yarışlarının ulusal ve uluslararası önemine dikkat çekiyor.
Ülkemizde at yarışı etkinlikleri için 1943 yılında İsmet İnönü başkanlığında, Türkiye Yarış Atı Yetiştiricileri ve Sahipleri Derneği (TYAYSD) kurularak ilk somut adım atıldı. Daha sonra 1950 yılının Kasım ayında, dönemin Cumhurbaşkanı ve Başbakanının onayıyla, yarışları organize edebilmek için Türkiye Jokey Kulübü (TJK) kuruldu. 10 şubat 1953 tarihinde ise bakanlar kurulu kararıyla kamuya kaynak sağlayabilmek için Tarım Bakanlığı’nın bünyesine verildi.
Günümüzde de at yarışlarına gösterilen büyük ilgi, hem yarış severlere, hem de çeşitli devlet kurumlarına ticari açıdan kazançlar sağlıyor. Brüt olarak günlük 2-2.5 trilyon gibi bir paranın yarışlarda işlem görmesi, bu spor dalının ekonomik boyutlarının ne derecede önemli olduğunu gösteriyor. Ayrıca günlük işlem gören bu paranın ortalama 700-800 milyar lirasının da yarışseverlere dağıtılması, yarışlara olan ilginin artmasına sebep oluyor.
Yarışlarda para kazanmak amacıyla oynanan her biletten 120 bin lira özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı adı altında para alınması da, yarışlardan sağlanan kaynağın önemini gösteriyor.
TJK verilerine göre 1 Ocak -31 Ekim 2001 tarihleri arasında, at yarışlarından elde edilen 625 trilyon liranın 93 trilyonu katma değer vergisine, 53 trilyonu Savunma Sanayiini Destekleme Fonu’na, 16.5 trilyonu Türk Tanıtma Vakfı’na, 18 trilyonu Yüksek öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’na, 22.5 trilyonu belediye eğlence vergisine, 90 trilyonu müessese hissesine, 135 milyarı Kızılay’a, 130 milyarı Cumhurbaşkanlığı’na ayrıldı; 325.5 trilyonu ise yarışseverlere dağıtıldı.
Bu rakamlar, at yarışlarından elde edilen paranın yıllık ortalama 200 trilyon lirasının, devlete bağlı kurumlara aktarıldığını gösteriyor.
Yarışların organizatörlüğünden başka birçok sosyal faaliyette de bulunan TJK, uluslararası düzeyde de çeşitli etkinliklerde bulunuyor.
1971 yılında Kraliçe Elizabeth’in ülkemizi ziyareti sebebiyle her yıl düzenlenen ‘Kraliçe Elizabeth Kupası Koşuları’, yapılan uluslararası etkinliklere bir örnek. Ayrıca at yarışlarındaki rekabetin gelişmesi açısından, her yıl Gazi, Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve TBMM Kupası adında birçok yarış düzenleniyor.
TJK tarafından bu yıl beşincisi düzenlenen ‘resim ve özgün baskı yarışması’ ile de genç yeteneklere çeşitli fırsatlar sunuluyor.
TJK, yarışseverler ile at meraklılarına bilgi vermek amacıyla atlar ve at yarışları hakkında birçok kitap ve dergi yayımlıyor. www.tjk.org.tr adresinde de ‘TJK’nın Sesi’ adında yayımlanan gazetede, atçılık ve yarışlarla ilgili haberleri bulmak mümkün.
At yarışı nasıl oynanır?
At yarışlarının kazandırdığı ikramiyelerden faydalanmak isteyenler, 6 değişik oyun biçimiyle kazanç sağlayabilirler. Fakat at yarışlarında doğru tahminde bulunabilmek için yarışlar hakkında bilgiyi ön planda tutmak ve çeşitli istatistiklere göre atlar hakkında bilgi edinmek, kazanç sağlama yolunda atılan önemli adımlardır. Bu nedenle at yarışlarını şans oyunlarından ayırmak gerekir. Oynama şekilleri ise şöyle sıralanabilir:
Ganyan: Bu oyun türünde amaç, üzerine bahis konulan yarışın birinci gelebilecek atını bulmak.
Plase: Amaç, 10 veya daha fazla atın koştuğu yarışta birinci, ikinci ve üçüncüyü bulmak; en az 5 atın koştuğu ve üzerine bu bahis türünün konulmuş olduğu koşuda ise birinci ve ikinci gelen atları bulmak.
Çifte bahis: Amaç, üzerine bahis konulan iki ayrı koşunun birincisini bulmak.
Altılı ganyan: Aynı gün, üzerine bahis konulan altı koşunun birincilerini bulmak. Bu, aynı zamanda en fazla rağbet gören oyun türü.
Üçlü ganyan: Amaç, aynı gün üzerine bahis konulan üç koşunun birincilerini bulmak.
Tabela bahis: Üzerine bu bahis türünün konulduğu yarışta birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü olan atları bulmak amaçlanır.
GÜRKAN SİS / İÜ İletişim Fak. Gazetecilik 2
No Comments
No comments yet.
Comments RSS TrackBack Identifier URI
Leave a comment
